FES Project Klaverpolder
Dicht tegen het stedelijk gebied, naast de Zaan en ten noorden van het Kalf ligt de Kalverpolder met ongeveer 150 ha land en 25 ha water: een oer-hollands landschap die laat zien waarom Laag Holland een nationaal landschap is. Bijzonder van de ligging is dat de Kalverpolder de achtertuin is van de Zaanse Schans waar jaarlijks ca. 1 miljoen bezoekers komen.
De polder kent met zijn middeleeuwse verkaveling, hoe klein ook een verscheidenheid aan landschapstypen: open weidevogelgrasland, open water, rietlanden, venen, moerassen en bossages. Ruim de helft van de percelen is in eigendom van Staatsbosbeheer. Deze en de particuliere graslanden zijn in gebruik bij veehouders. De aard van het gebied maakt dat er slechts extensief gebruik is. Met uitzondering van enkele percelen langs de Zaan is de polder aangewezen als Natura2000 gebied. Onder de bijzondere natuurwaarden is zeker ook de populatie Noordse Woelmuizen van groot belang.
Het hoofddoel van het project is beperking van de bodemdaling, het inrichten van een robuuster watersysteem en het verbeteren van de waterkwaliteit, de ontwikkeling en het behoud van landschapseigen natuur en het ontwikkelen van verder recreatief en toeristisch medegebruik.
De beoogde maatregelen zijn o.a. het baggeren van de primaire en secundaire watergangen waardoor een betere waterkwaliteit ontstaat. De bagger kan worden gebruikt om laaggelegen percelen op te hogen, het samenvoegen en reguleren van de onderbemalingen. Door het aanleggen van paaiplaatsen in combinatie met vernatting van percelen, plaatselijk verbeteren van de ontwatering van percelen worden bijdragen geleverd aan het verhogen van de natuurkwaliteit. Door de aanleg van dammetjes en bruggetjes worden de percelen beter bereikbaar en daardoor bruikbaar, zodat het cultuurhistorisch agrarisch gebruik kan worden voortgezet. Ook is voorzien de aanleg van een wandelpad, de uitbreiding van recreatieve voorzieningen en het geschikt maken van het gebied voor een vaarroute. De bouw van een bezoekerscentrum is eveneens opgenomen als wens.
Deze maatregelen zijn verwerkt in de Business Case Kalverpolder, in het kader van het programma Westelijk Veenweiden (juni 2009). Zo is er een extra rijksbijdrage van € 2,1 miljoen vanuit de FES-middelen beschikbaar gekomen voor de uitvoering.
Er zijn diverse paritijen belanghebbend en actief in het gebied. Om de krachten te bundelen en een gezamenlijk streefbeeld te ontwikkelen is een koersdocument opgesteld en vervolgens is in februari 2010 een Samenwerkingsovereenkomst Kalverpolder afgesloten door Staatsbosbeheer, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de Stichting Kalverpolder (vrijwilligers), de Stichting De Zaanse Schans, de Vereniging Agrarisch Natuurbeheer Water, Land en Dijken en de gemeente Zaanstad.
De gemeente Zaanstad (wethouder Linnenkamp) is trekker van de verdere uitwerking van de Busisness Case.